مقاله خودرو هیبریدی - سری موازی
برای دانلود مقاله به صورت فایل pdf به ادامه مطلب مراجعه فرمایید
برای دانلود مقاله به صورت فایل pdf به ادامه مطلب مراجعه فرمایید
برای دانلود مقاله به صورت فایل pdf به ادامه مطلب مراجعه فرمایید
برای دانلود مقاله به صورت فایل pdf به ادامه مطلب مراجعه فرمایید
رانندگی ایمن از اواسط دهه نود میلادی با ظهور کنترل الکترونیکی پایداری یک گام بزرگ رو به جلو برداشته است. شرکت بوش برای اولین بار این سیستم را بر روی خودروی مرسدس بنز کلاس S و همچنین سری هفت خودروی BMW امتحان کرد.

Electronic Stability Control

Mercedes Benz cls63 AMG stability control

Electronic Stability Program

مقایسه عملکرد با و بدون سیستم ESP
سیستم کنترل پایداری در واقع با سه سنسور اصلی در ارتباط است:
سنسور سرعت دورانی چرخ: بر روی هر چرخی یک سنسور وجود دارد تا سرعت دورانی
هر چرخ را محاسبه نماید. این سرعت چرخ با سرعت طولی خودرو در رایانه مرکزی
خودرو مقایسه میشود و تصمیمات لازم اتخاذ میشود.
سنسور زاویه فرمان: این سنسور زاویه چرخشی فرمان را اندازه گیری میکند.
رایانه مرکزی خودرو جهت مورد نیاز راننده را از روی دادههای این سنسور
متوجه میشود.
سنسور چرخش حول محور قائم: این سنسور به نام سنسور Yaw معروف است. در وسط
خودرو قرار دارد. این سنسور جهت واقعی خودرو را به رایانه مرکزی گزارش
میدهد. رایانه مرکزی خودرو با توجه به دادههای این سنسور و سنسور زاویه
فرمان تصمیم مناسب را میگیرد.
/**/
گیربکس اتوماتیک، دستی، دو کلاچه یا متغیر پیوسته؛ کدام شایسته انتقال توان خودرو شما هستند؟ هنگام انتخاب خودرو در خرید، یکی از مهم ترین گزینه های پیش رو انتخاب نوع سیستم انتقال توان خودرو شما است. در ایام قدیم فقط یک مدل دستی و یک مدل اتوماتیک وجود داشت. ولی زمانه عوض شده!
این نوع انتقال توان نیازمند فشردن پا روی پدال کلاچ می باشد تا ارتباط
موتور با جاده منقطع گردد سپس شما اختیار دارید که دنده مناسب را به وسیله
دست انتخاب کنید. معمولا تعداد دنده ها در این نوع سیستم 5 است، اما به
ندرت 6 دنده هم عرضه می شود (منظور 5 یا 6 سرعته می باشد).
/**/
برای اولین بار در سال 1920 توسعه داده شد. اکثر خودرو های امروزی از این نوع سیستم استفاده می کنند و این یک دلیل بیشتر نمی تواند داشته باشد و آن راحتی در استفاده است. فقط کافی است آن را در حالت Drive قرار دهید و پای خود را بر روی گاز فشار دهید. سیستم دنده مناسب و صحیح را برای شما انتخاب می کند. البته سیستم انتقال قدرت خودکار مجموعه ای بسیار پیچیده است و باعث مصرف شدن کمی بنزین بیشتر نسبت به مدل انتقال قدرت دستی می شود. که این افزایش مصرف سوخت به علت وزن زیاد این سیستم و بازده مکانیکی نسبتاً کمتر در مقایسه با سیستم انتقال قدرت دستی است.
در گذشته اکثر سیستم های انتقال قدرت خودکار با 3 سرعت (به علاوه دنده عقب) ساخته می شدند. امروزه سیستم های خودکار 9 سرعته نیز ساخته شده است و این باعث مصرف سوخت بهتر و راندمان بهتر این گیربکس می شود.
/**/
همین طور که رایانه ها جای خود را در خودرو پیدا کردند، سیستم های انتقال قدرت خودکار قابلیت جدیدی پیدا کردند. خودروسازان به راننده ای که خودرو اتوماتیک را برای رانندگی انتخاب کرده است این اجازه را می دهند تا در مواقع لازم دنده ها را شخصاً تعویض نماید. که این تعویض به وسیله تغییر مکان دسته دنده یا پدال هایی پشت فرمان می تواند صورت بگیرد. این پدال ها در خودروهای اسپرت بیشتر به چشم می خورد و خیلی فراگیر نیست.
اگر کمی اخبار خودروها را دنبال کرده باشید حتما در مورد CVT مطالب بسیاری خوانده اید. طراحی بسیار ساده دارد ولی عملکرد خیلی بهتر در شرایط گوناگون از خود نشان می دهد. در واقع از دو پولی که به وسیله یک تسمه به هم متصل شده اند ساخته شده است. پولی به کار رفته در این سیستم انتقال قدرت بسیار خاص می باشد به طوری که اندازه آن به تعویض دنده تغییر می کند. تعداد دنده های موجود در CVT قابل شمارش نیست چون فاصله دنده ها فوق العاده کم و در اصطلاح پیوسته دنده عوض می شود. یعنی بین کمترین نسبت و بیشترین نسبت تسمه جابه جا می شود و توان منتقل می شود.
با تشکر از سازندگان خودروهای مسابقه ای، سیستم انتقال قدرت دوکلاچه با تکنولوژی فوق العاده بالا وارد بازار شده است. تعویض دنده در این نوع انتقال فدرت می تواند دستی یا خودکار باشد.
همان طور که از نام این سیستم برمی آید، این سیستم دارای دوکلاچ است که دنده را عوض می کند. مزیت عمده این سیستم انتقال قدرت به حداقل رساندن زمان تعویض دنده است. این تعویض دنده در کسری از ثانیه و به نرمی صورت می گیرد. این مزیت بزرگ در مسابقات و رالی ها بسیار می تواند تعیین کننده باشد. این نوع سیستم انتقال قدرت سبک است و در حال حاضر با تعداد دنده های بالا دست و پنجه نرم می کند. به واسطه تعویض دنده کنترل شده خودکار توسط رایانه، تقریباً خرابی گیربکس نزدیک به صفر است. متاسفانه از عیب های بزرگ برای این سیستم انتقال قدرت، قیمت تمام شده آن است.
/**/خودروهای الکتریکی از سیستم های انتقال قدرت جداگانه نسبت به خودرهای بنزینی یا گازوئیل سوز بهره می برند.
انتقال قدرت یک سرعته: یکی از سیستم های انتقال قدرت که هم برای خودرو و
هم برای موتور استفاده می شود انتقال قدرت یک سرعته است. این سیستم با
ارتباطی ساده موتور را به چرخ ها متصل می کند. خب در این زمان به کار بستن
موتور در زمان مناسب خیلی مهم و سخت می باشد. هنگام درگیری موتور با سیستم
انتقال قدرت کار به شدت پیچیده می شود. از دنده اول شروع می شود (که
معمولاً یک تسمه وجود دارد که به چرخ دنده کاهشی و سپس به یکی از چرخ متصل
است) بعد از مدتی چرخ دنده های دیگر اضافه می شوند تا سرعت افزایش پیدا
کند.
خودروی جدید تسلا مدل S با تکنولوژی بالایی بهره برداری شده است که تنها دارای یک دنده است.
برخی از سازندگان خودروهای الکتریکی از چندین دنده برای خودروی خود استفاده
کرده اند که متاسفانه ناموفق بوده اند، هیچ کسی از چگونگی استقبال مشتریان
از اینگونه خودروها به واسطه انتقال قدرت خاص آن خبر ندارد.
مبتکران خودرویی را ارائه کردهاند که مجهز به هیچگونه موتور، سیستم انتقال یا دیفرانسیل نیست.
به گزارش سرویس فناوری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، هر یک از چرخهای این سامانه دارای موتور الکتریکی تعبیه شدهای است که با باتری نیرودهی میشود. این بدین معناست که خودرو توانایی لازم برای چرخیدن و تغییر جهت سریع را دارد.
جونمین یانگ، دانشیار مهندسی مکانیک در دانشگاه ایالتی اوهایو و همکارانش در حال طراحی الگوریتمهایی برای رایانه آنبورد این وسیله نقلیه هستند که کنترل حرکت برای حفظ ثبات خودرو و عملکرد هموار آن را محاسبه و تضمین میکند.
این سیستم دادههای ورودی از فرمان، پدال گاز و ترمز را ۱۰۰ بار در ثانیه تحلیل و تعیین میکند که هر چرخ چگونه باید به این دادهها واکنش نشان دهد.
در غیر این صورت، رانندگی با این سامانه دشوار خواهد بود زیرا چرخها تنظیم نشدهاند و راننده ممکن است در مسیر نامطلوب حرکت یا تصادف کند؛ اما زمانی که کنترلگر فعال است، حرکت وسیلهنقلیه را مطابق انتظار راننده کنترل میکند.
با داشتن یک سیستم کنترل ایمن و قابلاعتماد، وسیله جدید به یک خودروی شهری کامل تبدیل میشود.
سیستم مزبور هیچ نوع گاز گلخانهای منتشر نکرده، چون تمام الکتریک است و رایانه تعبیهشده در آن دقیقا محاسبه میکند که چه میزان گشتاور برای هر یک از چهار چرخ لازم است.
افزون بر این، چون هر چرخ مستقل است، یک چرخ میتواند عمل ترمز را انجامد، در حالی که چرخ دیگر رانندگی را صورت میدهد.
رایانه مزبور سیگنالهایی را از راننده، فرمان و وضعیتهای پدال دریافت میکند، سپس سرعت مطلوب یا حرکت وسیلهنقلیه را بر اساس یک مدل ریاضی محاسبه میکند.
این خودروی آزمایشی فقط ۸۰۰ کیلوگرم وزن دارد و این موضوع آن را از لحاظ انرژی کارآمد میکند.
محققان در این ۱پروژه، موتور، سیستم انتقال و دیفرانسل یک خودروی زمینی معمولی را حذف کردند و سپس یک موتور الکتریکی ۷٫۵ کیلووات و همچنین یک بسته باتری یون-لیتیم ۱۵ کیلوواتی را به هر یک از چرخهای آن متصل کردند.
همچنین یک کابل الکتریکی منفرد، موتورها را به رایانه مرکزی متصل میکند.
محققان، این خودرو و کنترلگر آن را بر روی وضعیتهای جادهای معمولی آزمایش کردهاند و نتایج آنرا رضایتبخش خواندهاند.
گفته میشود، با هر بار شارژ میتوان هشت تا ۱۰ ساعت با این اتومبیل رانندگی کرد.
وانگ معتقد است تا آمادهشدن این وسیله برای استفاده تجاری پنج تا ۱۰ سال زمان باقی است.
مبتکران هنوز باید الگوریتمهای رایانهای را تنظیم کرده و ویژگیهای ایمنی بیشتری را به فناوری ارائهشده بیافزایند.
جزئیات این خودرو در Control Engineering Practic منتشر شده است.
CES در لاس وگاس در حال برگزاری میباشد و امروز خودروی کاملا الکتریکی فرمول E به نام اسپارک – رنو SRT 01E در پردهبرداری شد.
۴۷-اُمین نمایشگاه سالانهی CES، که از ۷ تا ۱۰ ژانویه برگزار میشود، نظر هزاران شرکت کننده را به خود جلب کرده و انتظار میرود بیش از ۱۵۰ هزار نفر از آن بازدیدکنند.
هدف BYD از تولید این خودرو تمرکز بر
بازارهای مهم جهانی است، و آنها اعلام کردهاند که یک مدل مشابه این خودرو
را احتمالاً با نامی متفاوت ممکن است در سال ۲۰۱۵ وارد بازار اروپا کنند.
این موضوع ممکن است به نظر مضحک بیاید، ولی فروش این خودرو از ماه نوامبر
در کاستاریکا نیز آغاز شده است.
این شرکت چینی، که وارن بافِت سرمایه گذار آمریکایی ۹٫۸۹ درصد از سهام آن
را به قیمت ۲۳۲ میلیون دلار خریداری کرده است، قصد دارد تا در سال ۲۰۱۵
وارد بازار آمریکا شود.
خودروی BYD Qin این شرکت که نام خود را از اولین سلسلهی پادشاهی چین
برگرفته است، مجهز به یک موتور TID 1.5 لیتری بنزینی با ۲۴۰ نیوتون بر متر
گشتاور و یک موتور الکتریکی با خروجی کلی ۴۷۹ نیوتون بر متر گشتاور
میباشد.

خودرو سرعت صفر تا صد کیلومتر را در ۵٫۹
ثانیه پر کرده و حداکثر سرعت آن ۱۸۵ کیلومتر بر ساعت میباشد. مصرف سوخت آن
در شرایط عادی ۱٫۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر میباشد و فقط با یک بار شارژ
موتور برقی آن می توان یک مسیر ۷۰ کیلومتری را طی کرد.
راننده میتواند یکی از حالتهای رانندگی EV+Eco، EV+Sport، HEV+Eco یا
HEV+Sport را انتخاب کند. زمانی که شارژ خودرو کم است یا در مواقعی که
راننده به شتاب بیشتری نیاز دارد، حالت HEV به صورت خودکار فعال شده و
موتور بنزینی خودرو وارد عمل میشود. (این عمل را به صورت دستی نیز می توان
انجام داد).
سیستم احیا کننده انرژی ترمز خودرو در هر ۱۰۰ کیلومتر بین ۲٫۵ تا ۳ کیلووات
ساعت برق تولید میکند. شارژ کردن خودرو را می توان با استفاده از پریزهای
معمولی خانگی نیز انجام داد.

تجهیزات استاندارد خودرو شامل داشبورد
۱۲٫۱ اینچی TFT، کلید هوشمند، نمایش فشار تایرها، ترمز دستی الکتریکی،
ایزوفیکس، کنترل پایداری الکترونیکی، کنترل کنندهی پارک و ۱۲ کیسهی هوا
میباشد.
همانند خواهر بنزینی خود، امکان رانندگی با کنترل از راه دور نیز برای این
خودرو وجود دارد، و خدمات متصل به سرورهای رایانش ابری (در حال حاضر فقط
برای چین) و اتصال به اینترنت هم امکان پذیر میباشد.
محدودهی قیمت این خودرو از ۲۳۷۲۵ تا ۲۶۲۲۵ یورو میباشد که بیشتر از هر
نوع خودروی الکتریکی دیگر موجود در بازارهای مختلف میباشد. از زمان آغاز
پیش فروش خودرو، تعداد ۴۱۵۵ سفارش تاکنون ثبت شده است.
معني ايروديناميك در اصل، چيزي به جز مطالعه رفتار هواي متحرك نيست. اگر بخواهيم از رفتار هوا به نفع خود استفاده كنيم، بايد ببينيم كه هوا به هنگام حركت چگونه عمل مي كند. از آزمايشات با دوچرخه يا اتومبيل بدون سقف و همچنين از تجربيات خود در مورد تأثير هواي توفاني. مي دانيم كه يك تندباد داراي چه نيروي عظيمي است؛ كار يك متخصص ايروديناميك اين است كه از اين نيروي عظيم براي بالا نگهداشتن هواپيما استفاده كند؛ براي مثال، اگر يك هواپيما 75 تن وزن داشته باشد، بالهاي آن بايد طوري طراحي شوند كه جريان هوا بتواند در آنها فشاري معادل 75 تن ايجاد كند.
هدف طراح بال اينست كه باد نسبي فقط مقدار نيرويي را توليد كند كه آن نيرو هواپيما را به سمت بالا سوق دهد. وي ديگرمايل نيست كه باد نسبي نيرويي هم براي پس زدن و عقب بردن هواپيما ايجاد كند. اما طراح متأسفانه قادر نيست به آنچه مي خواهد دست يابد، زيرا جريان هوا در اطراف هواپيما مقداري هم نيروي رو به عقب توليد مي كند كه اين نيرو حركت رو به جلوي هواپيما را محدود مي سازد.
نيروي رو به عقب در بين مهندسان هوانوردي به نيروي پسار يا رانش معكوس يعني نيرويي كه هواپيما را به عقب مي كشد، معروف است. شما هم اگر رو به باد ركاب بزنيد يا بدويد، احساس خواهيد كرد كه نيرويي شما را از عقب مي كشد و از پيشرويتان جلوگيري مي كند. نيرويي كه رو به بالا عمل كرده، وزن هواپيما را تحمل مي كند نيروي برآر (بردارنده يا بالا برنده) نام دارد. پس معلوم مي شود كه اين مهندسان عمر خود را صرف تلاش براي طراحي بال و بدنه مي كنند تا بتوانند به بيشترين نيروي برآر با كمترين نيروي پسار دست يابند. يعني به چيزي برسند كه در اصطلاح فني بهترين نسبت برآر به پسار ناميده مي شود.
حال مي توان مشكل آنان را به دوقسمت تقسيم كرد؛ نخست بايد كاري كنند كه پسار پيكر اصلي هواپيما (پسار بدنه) تا حد امكان ضعيف و اندك باشد. براي اينكار....
برای ادامه خواندن به ادامه مطلب مراجعه فرمایید
عملکرد واحد کنترل الکترونیکی (ecu)

بحث کلی
واحد ECU دارای دو کارکرد عمده شامل کنترل زمان بندی یا تایمینگ و کنترل حجم تزریق سوخت می باشد سیستم کنترل زمانبندی تزریق یا تایمینگ و زمان تزریق سوخت انژکتور به داخل سیلندر را تعیین میکند که توسط سیگنال اولیه جرقه تعیین می شود سیستم کنترل حجم تزریق مقدار سوختی را که باید به داخل سیلندرها تزریق شود تعیین می کند و بر اساس موارد زیر مشخص می گردد
1- سیگنال تزریق پایه که با سیگنال دور موتور و سیگنال حجم هوای مکش مشخص می شود
2- سیگنالهای تصحیح حجم تزریق
علاوه بر این مدار تقویت کننده برای عملکرد انژکتورها باید در نظر گرفته شود
کنترل زمان بندی تزریق
تزریق سوخت به هر سیلندر به ازای هر سیکل کارکرد موتور دو مرتبه اتفاق می افتد بدین ترتیب که به ازای هر دور میل لنگ یک تزریق انجام می گیرد تزریق به گونه ای زمان بندی می گردد که با جرقه هماهنگی داشته باشد در موتور چهار سیلندر برای هر دو مرتبه جرقه زدن یک تزریق انجام می گیرد و در موتور شش سیلندر برای هر سه سیگنال جرقه یک عمل تزریق انجام می شود
به علاوه سیگنال اولیه جرقه برای تعیین زمان بندی تزریق مورد استفاده قرار می گیرد واحد ECU سیگنال اولیه جرقه را مشخص نموده و سپس یک پالس خروجی ایجاد می کند در مورد موتور چهار سیلندر برای هر دو سیگنال جرقه یک سیگنال تزریق و در موتور شش سیلندر برای هر سه سیگنال جرقه یک سیگنال تزریق ایجاد می گردد
کنترل حجم تزریق
واحد ECU یک سیگنال از دور موتور را با استفاده از سیگنال اولیه جرقه از ترمینال اولیه کوئل جرقه تولید می کند بر اساس این سیگنال و سیگنالهای VC و VS از فلومتر جریان هوا یا همان سیگنال حجم هوای مکش واحد ECU سیگنال تزریق پایه را تولید می کند سپس با استفاده از مدارهای مختلف برای تصحیح تزریق سیگنال تزریق پایه در واحد ECU بر اساس سیگنالهای وارده از هر سنسور اصلاح شده وحجم تزریق برای عملکرد انژکتورها تقویت می شود
حجم تزریق پایه
این حجم توسط حجم هوای مکش و دور موتور تعیین می شود در صورتی که دور موتور ثابت باشد حجم تزریق پایه با افزایش حجم هوای مکش افزایش می یابد به عبارت دیگر در صورتی که حجم هوای مکش ثابت باشد حجم تزریق پایه با کاهش دور موتور افزایش می یابد
ولتاژ یا سیگنال اعمال شده به طرف واحد ECU شامل موارد زیر می باشد
از فلومتر هوا : حجم هوای مکش را مشخص می کند
از کویل جرقه : دور موتور را مشخص میکند
نکته مهم :
هنگامی که ولتاژ ترمینال منفی کویل جرقه تا بیش از 150ولت افزایش یابد واحد ECU سیگنال اولیه جرقه را مشخص می کند وان را به سیگنال دور موتور تبدیل می کند این سیگنال دور موتور نه تنها واحد ECU را از مقدار دور موتور مطلع می کند بلکه زمان بندی تزریق سوخت را مشخص می کند حداقل دوره زمانی تزریق به عنوان سیگنال تزریق پایه برای اطمینان از پایین نیامدن زمان فوق از حداقل زمان تنظیم شده در نظر گرفته می شود حداکثر دوره زمانی تزریق برای جلوگیری از تزریق سوخت کنترل نشده به هنگام بد کار کردن موتور باید در نظر گرفته شود
تصحیحات تزریق
1- غنی سازی در حین استارت و بعد از استارت موتور
مکانیسم غنی سازی حجم تزریق را بر اساس دمای اب رادیاتور و برای بهبود استارت شدن موتور و پایداری عملکرد موتور در دوره زمانی معین بعد از استارت شدن موتور افزایش میدهد حجم تزریق بتدریج تا حجم تزریق پایه کاهش می یابد
ولتاژ یا سیگنال به طرف ECU
از ترمینال سویچ جرقه : چرخش میل لنگ موتور را مشخص می کند
از سنسور درجه حرارت اب : درجه حرارت اب رادیاتور را مشخص می کند
2- غنی سازی طی گرم شدن موتور
برا بهبود قابلیت رانندگی در حالت سرد بودن موتور که دمای اب رادیاتور پایین تر از 60 درجه می باشد حجم تزریق بر اساس سیگنال ورودی از سنسور دمای اب افزایش می یابد به علاوه برای کاهش مصرف سوخت در طی گرم شدن موتور و در صورتی ک نقاط کنتاکت دور هرزگرد در سنسور موقعیت دریچه گاز بسته باشند که دریچه گاز کاملا بسته باشد نسبت غنی سازی کاهش می یابد
ولتاژ سیگنال به طرف ECU
از سنسور درجه حرارت اب : درجه حرارت اب رادیاتور مشخص می گردد
3- تصحیح درجه حرارت هوای مکش
مطابق موارد توضیح داده شده در قسمت سنسور دمای هوای مکش هنگام پایین رفتن دمای هوا هوا متراکم تر می شود هر چند تغییر در حجم هوا ایجاد نمیشود ولی هوا سنگین تر می باشد و در نتیجه نسبت سوخت و هوا افزایش می یابد و بلعکس به هنگام بالا رفتن دمای هوا هوا منبسط شده و در حجم یکسان هوا از نظر وزنی سبک تر بوده و در نتیجه نسبت سوخت وهوا کاهش می یابد
واحد ECU این تغییرات در نسبت سوخت وهوا را توسط سیگنالهای وارده از سنسور درجه حرارت هوای مکش اصلاح می کند
با توجه به اینکه درجه حرارت 20 درجه به عنوان مقدار استاندارد در نظر گرفته شده است در صورتی که درجه حرارت هوای مکش پایین تر از این مقدار باشد حجم تزریق افزایش می یابد و در صورت افزایش درجه حرارت تا بیش از این مقدار حجم تزریق کاهش می یابد
4- غنی سازی و شتاب گیری طی گرم شدن موتور
برای بهبود قابلیت رانندگی و به هنگام سرد بودن موتور در طی گرم شدن موتور سیستم غنی سازی در حین شتاب گیری در نظر گرفته می شود هنگامی که نقطه کنتاکت IDL در دور هرزگرد در سنسور موقعیت دریچه گاز باز می شود غنی سازی انجام می گیرد شدت غنی سازی و دوره زمانی تزریق با توجه به درجه حرارت اب رادیاتور تغییر می کند هنگامی که درجه حرارت اب پایین می باشد افزایش غنی سازی و دوره زمانی بیشتر تزریق برای غنی سازی باید در نظر گرفته شود
ولتاژ یا سیگنالها به طرف واحد ECU
از سنسور موقعیت دریچه گاز : باز شدن دریچه گاز تا زاویه کمتر از 1.5 درجه از موقعیت بسته را مشخص می کند
از سنسور درجه حرارت اب : درجه حرارت اب رادیاتور موتور را مشخص می کند
5 – غنی سازی دور قدرت
هنگامی که دریچه گاز از وضعیت بسته تا بیش از 50 تا 60 درجه باز می شود حجم تزریق افزایش می یابد نسبت غنی سازی تحت مقدار 1.13 یا 1.19 حجم تزریق پایه ثابت می ماند
سیگنال یا ولتاژ به طرف واحد ECU
ازسنسور موقعیت دریچه گاز PSW : در صورتی که دریچه گاز بیش از 50 تا 60 درجه از وضعیت بسته باز شود سیگنال اشکار می گردد
6- قطع سوخت
هنگامی که سرعت موتور بالاتر از سطح تعیین شده قرار می گیرد ونقطه کنتاکت دور هرزگرد در سنسور موقعیت دریچه گاز بسته است که در طی ترمز کردن خودرو می باشد تزریق سوخت برای فراهم نمودن الودگی کمتر و مصرف سوخت اقتصادی تر خاتمه می یابد هر چند در صورتی که درجه حرارت اب رادیاتور پایین باشد دور موتور در هنگام قطع سوخت جهت جلوگیری از پدیده وسانات دور و یا قدرت موتور افزایش می یابد
ولتاژ یا سیگنال به طرف واحد ECU:
از کویل جرقه : دور موتور را مشخص میکند
از سنسور موقعیت دریچه گاز : میزان باز شدن دریچه گاز تا زاویه کمتر از 1.5 درجه از موقعیت بسته را مشخص می کند
از سنسور درجه حرارت اب: درجه حرارت اب رادیاتور را مشخص می کند
7- تصحیح ولتاژ
دوره زمانی واقعی تزریق و عدم تزریق
واحد ECU دوره زمانی تزریق سوخت را برای ایجاد مخلوط سوخت و هوای مورد نیاز موتور محاسبه نموده و به عنوان یک سیگنال تزریق به طرف انژکتورها می فرستد
دوره زمانی تصحیح ولتاژ
دوره زمانی تاخیر در عملکرد انژکتور بر اساس ولتاژ باتری تغییر می کند بدین ترتیب که در نگام بالا رقتن ولتاژ زمان فوق کوتاهتر و در صورت پایین بودن ولتاژ زمان ان بیشتر می گردد و در نتیجه تصحیح ان ضروری است دوره زمانی استاندارد تاخیر بر اساس ولتاژ 14 ولت می باشد و در صورت کاهش ولتاژ تا کمتر از 14 ولت سیگنال تزریق طولانی تر می شود
ولتاژ یا سیگنال به طرف واحد ECU
از باطری: ولتاژ باتری را مشخص می کند
8- غنی سازی در طی شتاب گیری
برای بهبود قابلیت رانندگی در طی شتاب گیری ناگهانی و به هنگام بسته بودن دریچه گاز سوخت فقط به ازای یک دوره زمانی از قبل تعیین شده یک بار تزریق می شود هر چند در صورت هم زمان شدن این زمان با زمان تزریق معمولی در هنگام باز بودن کنتاکت دور هرزگرد عمل غنی سازی انجام نمی گیرد
9- تصحیح باز خورد نسبت سوخت و هوا (در بعضی مدلها)
واحد ECU دوره زمانی تزریق را بر اساس سیگنالهای وارده از سنسور اکسیژن و برای حفظ نسبت سوخت وهوا در مانه نزدیک به نسبت سوخت و هوای تئوریکی اصلاح می کند که این عملیات به نام عملیات مدار بسته نامیده می شود و برای جلوگیری از گرم شدن زیاد کاتالیست و اطمینان از عملکرد خوب موتور عملیات بازخورد نسبت سوخت وهوا تحت شرایط زیر نباید انجام گیرد که این عملیات به نام عملیات مدا باز خوانده می شود
- طی استارت شدن موتور
- طی غنی سازی بعد از اتارت شدن موتور
- طی غنی سازی سیکل قدرت
- هنگام پایین بودن دما تا پایین تر از سطح قبل تعیین شده
- هنگام قطع سوخت
واحد ECU ولتاژ سیگنالهای فرستاده شده از سنسور اکسیژن را با ولتاژ از قبل تعیین شده مقایسه می کند در صورتی که ولتاژ یک سیگنال بیشتر از این ولتاژ باشد واحد کنترل تشخیص میدهد که نسبت سوخت وهوا غنی تر از نسبت سوخت و هوای تئوریکی می باشد و با شدت ثابت مقدار سوخت تزریق شده را کاهش میدهد در صورتی که ولتاژ سیگنال کمتر از مقدار مشخص شده باشد واحد ECU تشخیص میدهد که نسبت سوخت وهوا رقیق تر از نسبت سوخت و هوای تئوریکی می باشد و مقدار سوخت تزریق شده را افزایش میدهد
ثابت تصحیح تحت دامنه 0.8 تا 1.2 تغییر میکند و در طی عملیات مدار باز برابر 1 می باشد

منبع : کتاب اصول کارکرد موتورهای بنزینی انژکتوری(مترجم مهندس سید هادی ریاضی)

دیفرانسیل یکی از اعضای سیستم انتقال قدرت می باشد دیفرانسیل بعد از میل گاردان قرار
می گیرد البته در صورتی که خودرو دارای میل گاردان باشد اگر خودرو دارای میل گاردان
نباشد دیفرانسیل بعد از گیربکس قرار خواهد گرفت و بعد از دیفرانسیل پلوس ها قرار دارند
زمانی که یک اتومبیل دور میزند باید چرخی از ان که در طرف خارج پیچ است با سرعت بیشتری
نسبت به چرخ دیگر بچرخد اگر بخواهیم بدون ترمز گرفتن بچرخیم و همچنین هنگامی که یک چرخ
از روی یک برجستگی عبور می کند باید از چرخ دیگر تندتر بچرخد دیفرانسیل این عمل را امکان پذیر
می کند دیفرانسیل دستگاهی است که نیروی حاصله از موتور را موقعی که وسیله نقلیه به طور
مستقیم و در سطح صاف حرکت می کند به طور مساوی بین چرخ های عقب تقسیم می کند ولی
موقع دور زدن و یا چپ و راست رفتن و هنگام گردش ها یا در دست انداز نیروی موتور را به نسبت
احتیاج بین چرخ های عقب تقسیم می نماید قطعات دیفرانسیل در داخل پوسته یا محفظه ای که
معمولا ان را کله گاوی می گویند قرار دارند در داخل این جعبه که دنده کرانویل و دنده پینیون و چهار
هرز گرد کوچک و شش عدد بلبرینگ و دو دنده سر پلوس چرخ ها قرار گرفته اند به طور خلاصه
می توان گفت که نیروی موتور به وسیله کلاچ به جعبه دنده و از گیربکس توسط میل گاردان به
دیفرانسیل و از دیفرانسیل به پلوس چرخ ها منتقل و چرخ ها به حرکت در می ایند با گردش میل
گاردان دنده پینیون هم می چرخد و چون دنده کرانویل با دنده پینیون درگیر است کرانویل را به حرکت
در می اورد و به همراه خود هرز گردها را هم می چرخاند اگر چرخ های اتومبیل در سطح صاف
حرکت کنند دنده هرز گرد با دنده های پلوس حرکت و چرخشی ندارد ولی اگر چرخ ها هماهنگی
نداشته باشد و اتومبیل در حال دور زدن باشد باید یک چرخ که در زاویه تنگ قرار گرفته است اهسته
گردش نماید در این موقع دنده های هرز گرد بر خلاف دنده های پلوس به حرکت در ایند و سبب
سریع تر گردانیدن یکی از دنده های پلوس می شوند (چرخی که مقاومت کمتری را تحمل می کند)
دنده های هرز گرد که تعداد انها دو یا چهار عدد می باشد نقش مهمی در دیفرانسیل دارند کار انها
تنظیم دور چرخ در سر پیچ ها می باشد
وظیفه دیفرانسیل عبارتند از
1- 90 درجه تغییر جهت گردش گاردان 2- ازدیاد گشتاور 3- تعدیل دور چرخ های عقب هنگام دور
زدن یا حرکت در میدان
به این معنی که هنگامی که اتومبیل در میدان حرکت می کند چرخ سمت داخل میدان دایره کوچک
تری را طی می کند در صورتی که چرخ سمت خارج میدان دایره بزرگ تری را طی می کند نتیجه این
که یک چرخ خارجی دور بیشتر و چرخ داخلی دور کمتری می زند امکان این تغییر دور وظیفه چرخ دنده
های داخلی دیفرانسیل می باشد مثال دیگر هنگامی که چرخ اتومبیل داخل جوی اب یا جدول گیر
می کند در صورت حرکت چرخ ها چرخ داخل چاله ثابت ولی چرخ دیگر به سرعت حرکت می کند
دیفرانسیل اتومبیل های سواری را به صورت یک پارچه و مفصلی می سازند که نوع یک پارچه ان
مثل پیکان و نوع مفصلی ان مثل بنز و بی ام و را میتوان نام برد ولی همگی تقریبا دارای قطعات
مشابه یکدیگر می سازند
هوزینگ در دیفرانسیل (کله گاوی)
وظیفه اصلی هوزینگ و چرخ دنده داخلی ان تعدیل یا تنظیم دور چرخ ها هنگام دور زدن یا حرکت در
میدان ها می باشد
هنگامی که اتومبیل به طور مستقیم حرکت می کند چرخ ها چه محرک چه متحرک با دور مساوی
دوران می کنند ولی هنگامی که در میدان ها یا مسیر های منحنی شکل چرخ های قوس خارجی
میدان مسافت بیشتری طی می کنند و چرخ های قوس داخلی میدان مسافت کمتری را طی
می کنند هرگاه هر دو چرخ به کمک یک محور به یکدیگر متصل بودند چرخ ها هنگام دور زدن روی
زمین کشیده می شوند و سایش زیاد لاستیک و انحراف اتومبیل حتمی خواهد بود به همین دلیل
محور محرک را به دو قسمت تقسیم کرده و هر یک را پلوس می نامند بدین ترتیب گردش نامساوی
چرخ ها محرک امکان پذیر میشود برای این که بتوان هر دو پلوس را به کمک یک گاردان به حرکت
دراورد انها را به کمک "جعبه هوزینگ"به یکدیگر متصل می کنند در دیفرانسیل پینیون کرانویل را به
حرکت در می اورد و بدین ترتیب "هوزینگ" که به کرانویل متصل است به حرکت در می اید
در انتهای هر پلوس یک چرخ دنده مخروطی به نام دنده پلوس در جعبه هوزینگ قرار دارد که این دنده
ها به کمک دو دنده دیگر که انها را دنده هرز گرد (ساتلیت) می گویند به یگدیگر مربوط می سازد
دنده های هرز گرد روی محور خود ازاد هستند و می توانند در مواقع لزوم حول ان دوران نمایند مسیر
انتقال نیرو از جمله هوزینگ به محور دنده ها هرز گرد و از انها به دنده های پلوس و بالاخره به پلوس
ها و چرخ صورت می گیرد هنگام حرکت مستقیم پلوس ها ودر نتیجه هر دو چرخ دارای دور یکسان
هستند هرز گردها حول خود دوران ندارند و همراه جعبه هوزینگ به حرکت گردشی خود ادامه
می دهند و عمل اتصال بین پلوس ها جعبه دنده هوزینگ به حرکت گردشی خود ادامه می دهند و
عمل اتصال بین پلوس و جعبه هوزینگ انجام می دهند و در نتیجه فقط انتقال نیرو به دنده پلوس را
انجام می دهند
1- هوزینگ 2- واشر مسی 3- دنده پلوس 4- هرز گرد 5- دنده پلوس 6- کرانویل
هنگام طی مسیر منحنی یا دور زدن چرخ داخلی چون مسیر کوتاه تری را طی می کند باید دور
کمتری نسبت به چرخ خارجی بزند در این حال هرز گرد مربوط به دنده پلوس چون نمی تواند تمامی
دنده را دور جعبه دنده هوزینگ منتقل کند سرعتش کم می شود و در نتیجه روی ان لغزیده و
بنابراین حول محور خود به دوران در می ایند این حرکت اضافی به دنده پلوس دیگر منتقل شده و ان
را با دور بیشتری می گرداند چرخ خارجی دور بیشتری و مسافت بیشتری را طی می کند
دنده هرز گرد تنها هنگامی طی مسیرهای منحنی یا دور زدن عمل نمی کند بلکه در مواقعی که به
نحوی اصطکاک بین دو چرخ متفاوت باشد یا بار یکی از لاستیکها از دیگری کمتر باشد وارد عمل
می گردد هرگاه مثلا چرخی در سطح متفاوت زمین یخ زده قرار گیرد و چرخ دیگر در سطح خشک در
این حال چرخ با اصطکاک کم تا دو برابر دور جعبه هوزینگ می گردد در حالی که چرخ دیگر حرکتی
ندارد و در این حال وسیله نقلیه قدرت حرکت را نخواهد داشت زیرا نیروی اصطکاک موجود در چرخ
در حال بکسواد کافی برای اتومبیل نیست برای این گونه موارد در بعضی از وسایل نقلیه سنگین از
قفل کن دیفرانسیل استفاده می کنند قفل کن دیفرانسیل دو پلوس را با یکدیگر یک پارچه می کند و
اتومبیل را در مکان برفی و غیره ممکن می سازد


دانلود فیلم در ادامه مطلب

دانلود فیلم در ادامه مطلب

دانلود فیلم در ادامه مطلب
ترمز ESp
•ESP- برنامه الکترونیکی ثبات
ایمنی؛ اولین قربانی كاهش هزینهها این در حالی است كه اكثر خودروهایی كه در كشور تولید میشوند از وجود سیستمهای ایمنی مثل ترمز ABS و ایربگ محروم هستند و تنها برخی از آنها با سفارش متقاضی خودرو و با پرداخت هزینه بیشتر نسبت به سایر خودروها مجهز به این سیستمها میشوند.
سیستمهای نوین ترمز مانند ABS، ESP و EBD با افزایش پایداری و فرمانپذیری و... در زمان حادثه تا 40درصد از بروز تصادفات جلوگیری میكند.
سیستم های ایمنی به دو دسته تقسیم می شوند.
1.سیستم های فعال:
این سیستم ها در هنگام حرکت خودرو فعالند وشرایط دینامکی خودرو را برای پیشگیری از بروز تصادف،کنترل می کند.برخی از این سیستمهای فعال عبارتند از :
• ABS : سیستم ترمز ضد قفل هنگام قفل کردن چرخ ها فشار ترمز را برای افزایش کارایی سیستم ترمز، کاهش میدهد.
• ASR : این سیستم، امکان استفاده بهینه از اصطکاک سطح جاده را در حالت شتاب گیری برای خودرو فراهم می کند.
• EBD : سیستم هماهنگ کننده نیروی ترمز، نرم افزاری در حافظه ABS است و کنترل مجزای چرخها را در هنگام قفل کردن بر عهده دارد.
• ESP : عملکرد این سیستم در این مقاله به طور مفصل بررسی می شود.
2. سیستم های غیر فعال :
از این سیستم ها در کاهش تصادفات خطرناک استفاده می شود و عبارتند از :
• کمربند
• کیسه هوا
• فیوز قفل كن
سیستم ESP :
جدیدترین سیستم حفاظتی خودرو است و از سال 2002 میلادی بر روی 27% از وسایل نقلیه اروپایی، نصب شده است . این آمار در خودروهای ژاپنی و امریکایی 75% بوده و رو به افزایش است.
این سیستم برای کنترل مطلوب خودرو و بر روی سطح جاده و حفظ ثبات آن در هنگام پیچیدن،طراحی شده است.اگر راننده با گردش سریع فرمان،کنترل خودرو را از دست بدهد وخودرو بلغزد،سیستم ESP آن را به مسیر اصلی خود بر میگرداند.
اگر خودرویی در حال حرکت باشد و ناگهان ترمز یکی از چرخهای آن فعال شود،به دلیل اختلاف سرعت،در جهت همان چرخ می چرخد. راننده با فشردن یکی ازپدالها یا اهرمهای موجود در زیر پای خود خودرو را به سمت دلخواه، هدایت می کند. سیستم ESP هنگام تغییر مسیر ناخواسته خودرو آن را به مسیر اولیه خود باز می گرداند.ESP ،لغزش جانبی خودرو را در هنگام گردش فرمان با اعمال نیروی ترمز بر روی یک چرخ، کنترل می کند و خودرو را به مسیر مورد نظر راننده بر می گرداند.
ECU سیستمESP با استفاده از حسگر فرمان از جهت مورد نظر راننده مطلع می شود.حسگر چرخها و محاسبات اختلاف سرعت ایجاد شده،وضعیت خودرو را روی سطح،تخمین می زند و با مقایسه این دو داده، انحراف خودرو از مسیر مورد نظر، بررسی می شود.هنگام گردش فرمان،بین چرخ ها و اطلاعات حسگر شتاب، جهت مورد نظر راننده را مشخص می کند. اگر لغزش جانبی در خودرو ایجاد شده باشد، سیستم ESP آن را به حالت اولیه خود باز می گردا ند .
ESP سیستم ترمز نیست! برنامه پایداری الکترونیکی است
سیستم ای اس پی حاصل تلفیق سیستم ترمز ای بی دی ... سیستم ا بی اس و سیستم تراکشن کنترله که بوسیله نرم افزاری و در صورت داشتن سخت افزار لازم برای سه سیستم بالا به همراه تعدادی سنسور اضافه برای زاویه فرمان و شتاب های طولی و عرضی وارده به خودرو میشود سیستم پایداری الکترونیکی یا همون ای اس پی بوش. َ
کار ESPچيست؟
با اندازه گیری مداوم این پارامترها وضعیت حرکتی خودرو رو بررسی میکند:
1- سرعت گردش هر چرخ و سرعت حرکت خودرو
2-وضعیت قرار گیری فرمان و همینطور محاسبه سرعت گرداندن فرمان
3-میزان شتاب وارده طولی و شعاعی به خودرو
4-وضعیت موتور از نظر گشتاور تولیدی
5. در بعضی از گونه ها تعدادی سنسور برای بررسی وضعیت مسیر حرکت از نظر خیس یا خشک بودن و همینطور میزان لغزندگی مسیر حرکت هم وجود داره.
بعد از بررسی پارمترها فوق
ESPیک
نقشه کلی از نظر چگونگی حرکت خودرو و وضعیت چرخها تنظیم میکند و با مقایسه
این مقادیر با مقادیر ایده آل مورد نیاز خودرو تصمیم به دخالت در امر
رانندگی میگیرد.به این ترتیب که با توجه به سرعت حرکت خودرو و شتاب وارده
به خودرو از جهات مختلف و همینطور چگونگی کارکرد راننده با فرمان نتیجه
گیری میکنه که شرایط حرکت خودرو عادی یا با اندر استیر ( انحراف قسمت جلوی
خودرو ) و یا اور استیره ( انحراف قسمت عقب خودرو ).

در صورت اندر یا اور استیر بودن با استفاده تکی یا توام از ترمز چرخها و گاها" گشتاور موتور شروع به اصلاح وضعیت حرکت خودرو میکنه.
مثال 1:
فرض میکنیم شما با سرعت 120 کیلومتر وارد یک پیچ چپگرد شدید.در این شرایط شما فرمان رو مطابق با زاویه پیچ به سمت چپ میپیچونید....ولی خودروی شما مثلا" به دلیل لغزنده بودن سطح حرکت یا اشتباه شما در تخمین حداکثر سرعتی که خودرو توان تحملش رو در این پیچ داشته دچار پدیده اندر استیر شده و با انحراف قسمت جلو و عدم پیروی چرخهای جلو از زاویه فرمانی که شما برای پیچیدن تعیین کرده بودید شروع به لیز خوردن به سمت خارج پیچ ( یعنی سمت راست ) میکنه و در حقیقت میزان انحراف به سمت چپ ماشین کمتر از میزان مورد نیاز برای طی کردن پیچه.
در یک خودرو معمولی یک راننده عادی در صورت مواجه با چنین پدیده ای فرمان رو بیشتر به سمت چپ میپیچونه و ممکنه ترمز رو هم بگیره..همه این موارد باعث میشن که اندر استیر تشدید بشه و شما حتما" از پیچ خارج بشید و با موانع کنار مسیر برخورد کنید ( یک راننده حرفه ای در چنین شرایطی پاش رو از روی پدال گاز بر میداره و فرمان رو به سمت راست میگردونه تا چرخهای جلو مجددا" چسبندگی بدست بیارن و بعد یا به کمک کمپرس موتور یا با کمک کمی گاز خودرو رو وادار به اور استیر شدن و اصلاح انحراف میکنه ).
سیستم ای اس پی سریعا" با توجه به زاویه فرمان شما.سرعت حرکت و میزان شتاب جانبی وارده شرایط اندر استیر شما رو حس میکنه و برای اصلاح اشتباه شما ابتدا ترمز چرخ جلوئی سمت چپ ( یعنی چرخ داخلی قوس پیچ ) رو فعال میکنه..این کار باعث میشه جلوی خودروی شما شروع به گردش به سمت داخلی پیچ بکنه...بسته به میزان انحراف و سرعت شما اگر مسیر حرکت اصلاح شد که سیستم از مدار خارج میشه...اگر
نشد سیستم ممکنه با وارد کردن کمی از نیروی موتور به چرخ عقب بیرونی پیچ یا
فعال کردن ترمز چرخ عقب داخلی پیج در حالیکه ترمز چرخ جلوی سمت چپ رو هم
گرفته ( که تصمیم گیری در مورد کلیه این موارد بعهده خود سیستم و برنامه ای
هست که براش تعریف شده ) مسیر حرکت شما رو تا رسیدن به مقادیر خواسته شده و
ایمن اصلاح

مثال2:
شما با یک خودروی دیفرانسیل عقب در حالیکه وزن برروی محور عقب چندان زیاد هم نیست با سرعت بالا وارد یک پیچ راستگرد میشید و در حالیکه پدال گاز رو هم دارید فشار میدید سعی میکنید پیج رو با حداکثر سرعت طی کنید.
در اینجا به دلیل وارد آوردن فشار اضافه به چرخهای عقب و همینطور سبکتر بودن محور عقب خودرو چسبندگی چرخهای عقب رو از دست میده و شروع به اور استیر میکنه و قسمت عقبیش منحرف میشه به سمت خارج پیچ.در واقع با زاویه ای بیشتر از زاویه مورد نیاز برای گردش به سمت راست میپیچه و در صورت ادامه این وضعیت وارد شانه خاکی داخل پیچ میشه. که کنترلش برای یک راننده عادی مشکله.
سیستم ای اس پی مجددا" با اندازه گیری زاویه فرمان و شتاب جانبی وارده سریعا" وضعیت اور استیر را تشخیص داده و برای کنترل این وضعیت چرخ جلوی سمت چپ ( چرخ سمت قوس خارجی پیچ ) رو وادار با ترمز شدن میکنه ...بازم اینکار مثل حالت چرخش تانک موجب کشیده شدن سمت چپ خودرو به سمت خارج پیچ و اصلاح اور استیر میشه . اين سیستم ممکنه برای اصلاح بیشتر چرخ داخلی ( یعنی چرخ سمت راست ) عقب رو هم ترمز کنه یا کمی به به نیروی موتور انتقالی به سمت مخالف عقب اضافه کنه و تا اصلاح کامل مسیر حرکت مطابق زاویه فرمان اینکار رو انجام میده.
این رو در نظر داشته باشید که درسته که سیستم ای اس پی تقریبا" مثل یک راننده ماهر به شما کمک میکنه تا پیچها رو سریعتر و ایمنتر طی کنید ولی هرگز نمیتونه به خوبی و سرعت یک راننده حرفه ای اینکار رو برای شما انجام بده...و رانندگان حرفه ای برای اینکه بتونن از حداکثر سرعت ممکنه برای عبور از پیچها استفاده کنن هرگز نمیتونن با ای اس پی کار کنن و حتما" باید از مدار خارجش کنن.
ضمنا" ای اس پی با اینکه کمک قابل توجهی به ایمنی شما میکنه ولی اگر میزان اشتباه شما از درصد نسبتا" معینی برای عبور از یک پیچ بیشتر بشه ( مثلا" شما با سرعتی وارد یک پیچ بشید که نیروی ثقل قابل تحمل برای عبور از اون پیچ به صورت محاسبه ای 1.3 جی باشه در حالیکه خودروی شما توان تحمل حداکثر 0.85 جی شتاب جانبی رو داشته باشه ) ای اس پی هم کمک چندانی به شما نمیتونه بکنه و ازانحراف تقریبا اجتنابناپذیره...پس موقع استفاده دقت كنيد
در رنج محصولات ایران خودرو فقط سمند ال ایکس و پرشیا ای ال ایکس مجهز به EBD هستند.
بقیه مثل ریو و پروتون و ..... هم فقط ABS اونهم به صورت سفارشی! دارند و ESP در خودروهای داخلی تا این لحظه طبق اطلاعات من هنوز ارائه نشده!
ESP ، چهار پدال ترمز برای ایمنی بیشتر:
سیستم های ایمنی فوق درواقع جزء سیستم های ایمنی غیرفعال بوده ولی ESP جزء سیستم های فعال است. تفاوت میان سیستم ایمنی فعال و غیر فعال این است که سیستم غیرفعال درواقع پس از بروز تصادف عمل کرده و از شدت خسارات جانی حادثه می کاهند ولی سیستمی مانند ESP(فعال) سبب می گردد تا اصولاً حادثه ای رخ ندهد و از بروز آن جلوگیری می نماید.
عملکرد :ESP
وقتی خودرویی از مسیر خود خارج می شود و یا از فرمان و اراده راننده پیروی نمی ماید عملیاتی برای جلوگیری از این پدیده اجرا میگردد. بنابراین خودرو طوری عمل می نماید که گویی دارای چهار پدال ترمز است و هر یک از چرخ ها دارای یک دیسک ترمز جداگانه هستند. اگر چه انسان با پایش فقط یک پدال ترمز فشار می دهد سیستم ESP قادر است که چرخ های خودرو را بامیزان ترمز متفاوتی به توقف وادارد.
مثال 3:
فرض کنید خودرویی درحال حرکت در یک پیچ راست گرد بر روی لکه روغنی لیز می خورد،در این موقع ESP وارد عمل شده و با ترمز مناسب، فشاری را به خودرو وارد می آورد تا آن به سمت راست منحرف شده و در مسیر ضروری قرار گیرد. نتیجه آن که، این عکس العمل از تصادف خودرو با وسائل نقلیه ای که از روبه رو در حال حرکت هستند جلوگیری می نماید.
روشی که با آن ترمز ESP کار می کند را می توان با عکس العمل یک سورتمه برفی
روی برف توضیح داد؛ در این صورت ما بر روی ترمز سمت چپ فشار وارد می آوریم و سورتمه را به طرف چپ منحرف می نماییم و اگر بخواهیم به طرف راست حرکت کنیم ترمز سمت راست را فشار می دهیم تا سورتمه به طرف راست حرکت نماید.
ترمز ESP درهر ثانیه 25 بار وضعیت خودرو را کنترل می نماید که آیا بر روی خط حرکت قرار داریا خیر و ضمناً به سرعت از انحراف در لحظات اولیه جلوگیری می نماید و این فرقی نمی کند که آیا خودرو در حال شتاب گیری درسرعت یکنواخت است و یا در حال ترمز.
ESP فقط بر روی چرخ های خودرو اثر نمی گذارد. قبل ازآنکه این سیستم مدرن دستورات بازدارنده خود را صادر نماید بر روی عملکرد موتور تأثیر گذاشته و قدرت موتور را تقلیل می دهد. عمل فوق از وارد آوردن فشار زیاد بر روی چرخ دنده ها و قطعات متحرک جلوگیری می کند. در این صورت کافی است که فقط راننده فرمان را به سمت دلخواه بگرداند، ESP بقیه کار را انجام خواهد داد. راننده خودروی فاقد ESP در این گونه مواقع شدیداً دچار اضطراب و پس از آن دچار خسارت خواهد گردید زیرا برای تثبیت وضعیت خودرو اغلب بیش از حد لزوم فرمان را به راست و یا چپ خواهد گردانید تا موفق به کنترل خودرو گردد و این امر، خود باعث خروج خودرو از کنترل راننده می شود. مخصوصاً زمانی که راننده مجبور است ابتدا خودرو را به سمت چپ یعنی خودرو های مقابل هدایت کند و سپس بر روی مسیر عبور خطوط خودرو های هم مسیر سمت راست، که این امر ممکن است به سرعت، خودرو را دچار پیچ و تاب نماید و این حرکات شدید باعث لیز خوردن مضاعف و یا واژگونی خودرو گردد.
ESP می تواند بر حسب بهره گیری آن توسط کارخانجات خودروسازی، نام های متفاوتی را به خود بگیرد. مثلاً این سیستم در خودروی ب ام و DSC، در پورشه PSM، درمیتسوبیشی MASC، در هوندا VSA و در تویوتا VSC نام گذاری شده است.
اقای دکتر«روبرت سوبل»از بخش تحقیقات کارخانه خودروسازی فولکس واگن در این مورد مطالعات دقیقی را به انجام رسانیده است. او می خواست بداند که تا چه میزان این سیستم جدید موثر است؟ وی وضعیت تصادفات مدل های مختلف فولکس واگن را خودرو مجهز به ESP ویا بدون سیستم ESP مورد مطالعه قرار داد و به نتایج شگفت انگیزی رسید:
در چهار پنجم موارد در خودروهای دارای ESP از خروج مسیر جلوگیری به عمل آمد.
این یک موفقیت بسیار ارزشمند است زیرا در 25 درصد تصادفات خودرو لیز می خورد و یا از مسیر خارج می شود.
ایشان سپس محاسباتی را با توجه به تعداد موجود خودروها در آلمان انجام داده و چنین نتیجه گرفت: اگر تمام خودروهای آلمان در سال 2002 میلادی مجهز به سیستم ترمز ESP بودند تعداد تصادفات مرگبار به شدت کاهش می یافت.
عملکرد سیستم: ( ديناميك درايو )
در واحد کنترل الکترونیکی سیستم دینامیک درایو وضعیت های گوناگون رانندگی ثبت شده است .
این نوع سیستم می تواند با پردازش داده های گوناگون همچون سرعت ، زاویه ورود به پیچ ، وضعیت پدال گاز ، نیروی لحظای موتور و . . . بهترین وضعیت را برای بازو های پایدارکننده سیستم کمک فنر ها برگزید.
دینامیک درایو با افزایش فشار بر اکسل عقب چسبندگی چرخهای عقب را در مانورها بیشتر می کند . با این سیستم فشار بر روی چرخی که رو به بیرون دایره پیچ قرار دارد به گونه ای هماهنگ کمتر می شود. بدین صورت از یک طرف تمایل بر پر پیچی خودرو همواره تحت کنترل و از طرف دیگر اکسل عقب در آسانتر شدن کنترل خودرو در مانور ها کمک بسزایی به راننده می نماید.
این سیستم مجهز به قطعات پیچیده مکانیکی و هیدرولیکی می باشد فرمان این سیستم از یک واحد کنترل الکترونیکی و نیروی این سیستم از راه دو پمپ هیدرولیکی بدست می آید . این پمپ ها با دو بازوی مکانیکی به شکل موازی با مفصلهای که بر روی اکسل عقب مونتاژ شده است ، اتصال دارند . هنگامی که خودرو با سرعت وارد پیچ می شود ، این بازو ها با فرمان های که از واحد کنترل می گیرند به چرخش و یا گردش افتاده و با افزودن فشار بر روی یک چرخ کاهش فشار از روی چرخ دیگر ، حرکت گهواره ای خودرو در مانور ها را از میان می برند.
برای افزایش کارایی سیستم ، یک موتور کوچک الکتریکی نیز در میان بازوهای پایدار کنند نصب شده است و واکنش سیستم را سریعتر می نماید. ( نیروی گشتاور این موتور کوچک 800 نیوتن متر می باشد.) همچنین لازم به ذکر است که با سیستم پایداری الکترونیکی (ESP) خودرو نیز در ارتباط می باشد.
زمان پایدار سازی این سیستم از زمان آغاز اندازه گیری تا رسیدن به پایداری در مانور ها تنها یک چهارم ثانیه است و بدین روی سریعتر از دیگر سیستم های قابل مقایسه کنونی است.
فشار هیدرولیک این سیستم به گونه ای بسیار دقیق در بلوک سوپاپها کنترل و بر روی هر یک از بازو های پایدارکننده در حدود 180 بار می باشد .
كاربردمكاترونيك درسيستمهاي يمني خودرو
با افزايش تصادفات گسترده كه ناشي از بي احتياطي راننده و عدم دقت او در كنترل خودرو مي باشد و همچنين گسترش علم مكاترونيك در صنعت خودرو، نقش راننده در حركت مستقيم در خودروهاي امروزي تغيير كرده و بجاي راننده، يك سيستم خبره كه از چند واحد مكاترونيكي تشكيل شده است وظيفه كنترل خودرو را به عهده خواهد داشت. مكاترونيك از از در هم ادغام كردن دو كلمه مكانيك و الكترونيك تشكيل يافته است كه تركيبي از علوم مكانيك، الكترونيك و كنترل مي باشد. در سيستم هايي كه در زمينه مهندسي مكانيك و الكترونيك استفاده
مي شوند شاهد افزايش كاربرد الكترونيك و پردازش اطلاعات در مكانيك هستيم. نتيجه يك سيستم مكاترونيكي تلفيق اجزا تشكيل دهنده سيستم يا سخت افزار و اطلاعات حركتي آن يا نرم افزار مي باشد. در سيستم هاي مكاترونيكي از تعدادي حسگر استفاده مي شود كه اطلاعات ضروري و حركتي اجزا اصلي سيستم را به اطلاع يك واحد كنترل مركزي مي رساند و آن واحد با كنترل عملگرهايي كه نقش بازوهاي اجرايي سيستم را دارا مي باشند سيستم را كنترل مي كند. ارتقا سيستم هاي مكاترونيكي بستگي به دريافت اطلاعات تازه در زمينه ساختمان مكانيكي اوليه، حسگرها، عملگرهاي اجرايي، پردازش اتوماتيك اطلاعات و سيستم هاي كنترل كننده مي باشد.. از جمله سيستم هاي مكاترونيكي خودرو كه در سيستم هاي ايمني خودرو استفاده مي شود مي توان به سيستم كنترل سرعت قابل تطبيق با خودرو (ACC)، سيستم كنترل پايداري (ESP)، و سيستم ترمز اضطراري اشاره كرد.
با استفاده از سيستم كنترل سرعت راننده مي تواند بوسيله اهرم هاي كنار غربيلك فرمان سرعت خودرو را در يك سرعت ثابت تنظيم كند و هنگاميكه به نزديكي خودروي جلويي رسيد به صورت اتوماتيك سرعت كاهش داده مي شود و پس از عبور خودرو مذكور سرعت خودرو به سرعت تنظيم شده باز مي گردد.
اين سيستم داراي ارتباط چند واحد كنترل مهم خودرو از جمله واحد كنترل الكترونيكي ACC، واحد كنترل الكترونيكي موتور، واحد كنترل الكترونيكي جعبه دنده اتوماتيك و واحد كنترل ترمز بوسيله شبكه مالتي پلكس مي باشد.
سيستم ACC داراي يك رادار در جلو خودرو مي باشد كه پس از دريافت اطلاعات مبني بر نزديكي به مانع با ارسال سيگنال مربوطه واحد كنترل الكترونيكي را مطلع مي كند و اين واحد نيز به صورت ديجيتالي و بوسيله شبكه مالتي پلكس با ارسال ارقام معني دار 0 و 1 به واحدهاي كنترل موتور، جعبه دنده اتوماتيك و ترمز آنها را مطلع كرده و واحد هاي فوق بوسيله عملگرهاي مربوطه سرعت خودرو را كاهش مي دهند. واحد كنترل موتور با كم كردن زاويه دريچه گاز و پاشش انژكتور دور موتور راكاهش مي دهد، واحد كنترل جعبه دنده اتوماتيك با حركت شيربرقي هاي تعويض دنده جعبه اتوماتيك دنده هاي معكوس را براي خودرو انجام
مي دهد و واحد كنترل ترمز با كم كردن سرعت چرخ ها سرعت خودرو را كم مي كند و با روشن كردن چراغ ترمز عقب توسط واحد كنترل راننده خودروي عقب را از انجام عمليات ترمز مطلع مي كند با عبور مانع از جلوي خودرو سرعت دوباره توسط واحد هاي كنترل نام برده شده به حالت اوليه بر مي گردد. با بررسي سيستم كنترل سرعت مشاهده گرديد كه اين وسيله در كمك به راننده در كنترل خودكار و كم كردن تصادف نقش تاثيرگزاري خواهد داشت.
ESP سيستم تلفيقي از مكاترونيك و سيستم هيدروليك مي باشد. واحد هيدروليك داراي شير هاي برقي، پمپ هيدروليك مي باشد كه از واحد كنترل الكتريكي ESP فرمان مي گيرند. واحد كنترل الكترونيكي ESP واحد ترمز ضد قفل را در هنگام ترمزگيري كنترل مي كند. در هنگام فعال سازي سيستم، چراغ مربوطه در صفحه كيلومتر شمار روشن شده و راننده را از فعال سازي سيستم مطلع مي گرداند.
خودروي سيتروئن
c5
داراي سيستم
ESPمي
باشد

EBD
مثال اگر شما نصف ماشینتون روی
یخ باشه و دو چرخ دیگه روی آسفالت اگه فقط از سیستم ای بی اس استفاده کنید
ماشین به
طرفی که آسفالته منحرف میشه و از مسیر خارج میشه ولی اگر ای بی دی نیز
همراه شما
باشه از این انحراف هم جلو گیری میکنه!
تقاضای خارجی ترمز
(EBD)
تصادفهاي منجر به لغزيدن يا واژگون شدن از رايج ترين تصادفهاي كاميونها
هستند براي انكه به شما كمك كنيم از عهده شرايط دشوار بر اييد
ESPرا
طراحي كرده اند اي اس پي از طريق تعامل بين سيستم الكترونيكي ترمز كاميون
.سيستم مديريت موتوروسيستم ترمز تريلربا نيروهايي كه ميخواهندكاميون را از
جاده خارج كنندمقابله ميكند اين سيستم از سه سنسور روي كشنده تشكيل شده است
كه زاويه انحراف. شتاب جانبي وضعيت فرمان را اندازه گيري ميكنديك دستگاه
مركزي مقادير اندازه گيري
شده را محاسبه ميكندوقتي اين مقادير با هم مطابقت ندارندترمزها جداگانه روي
يك يا چند چرخ فعال ميشوند همزمان گشتاور موتور كاهش داده ميشودتا سرعت
حركت كم شده و مجددا تعادل بر قرار شود
پمپ وسوپاپ های ترمز ضد قفل
ASR
: این سیستم ترمز در شرایط جاده های برفی و زمستانی با ترکیب ترمز
ABS
و استفاده از قدرت موتور به راننده کمک می نماید که خودرو را به سادگی
کنترل و متوقف نماید .
EBD
: این سیستم ترمز در جهت توقف کامل خودرو باکمک
ECU
و چهار سنسور و کانال مجزا برای هرچرخ کمک می نماید در شرایط جاده ای
متفاوت هر چرخ را به تنهایی کنترل نماید و مانع از انحراف و تغییر جهت
خودرو در شرایط جاده ای لغزنده و بارانی ، خاکی ، دست انداز و همچنین در
ترمزهای شدید و ناگهانی شود
EBD مخصوص تقسیم نیرو روی 4چرخ برای حفظ تعادل هست.تمام خودرو های که مجهز به ABS هستن EBD هم دارند.ولی ESP کنترل پایداری خودرو هستش و ربطی به ترمز نداره.ربطش به بالا رفتن کنترل بهترش توی پیچ با سرعت های بالا هست.همش مربوط به پیچ نمیشه.توی جاده های برفی و لغزنده خیلی کمک مي كند. مثلاً اگر شما میخواهيد توي پیچ ترمز کنید(ماشیني كه مجهز به EBD هست)،مسلماً چرخی که داخل پیچ هستش به خاطر اینکه دور کمتری میزند باید نیروی کمتری دریافت کند تا ماشین منحرف نشود!
ebdوقتی
وارد عمل می شه که ترمز گرفته بشه که برای منحرف نشدن ماشین نیروی ترمز
روی چهار چرخ را کم و زیاد میکنه (البته زیاد که نه!) تا ماشین منحرف نشه.
ولی
ESP
بدون گرفتن ترمز توسط راننده، در صورت نیاز، وارد عمل میشه و با ترمز گرفتن
روی
بعضی از چرخها مانع منحرف شدن می شود.
تهيه كننده : khodroha.com
گیربکس اتوماتیک ( بعلاوه مبدل گشتاور ) و گیربکس دستی ( با کلاچ ) دقیقاً
مانند هم عمل می کنند ، اما از راه های کاملاً متفاوت. روش گیربکس
اتوماتیک برای تعویض دنده کاملاً شگفت انگیز است .
تفاوت اساسی بین گیربکس های اتوماتیک و دستی این است که گیربکس دستی با
درگیر و آزاد کردن مجموعه دنده های مختلف به شفت خروجی نسبت انتقال دور
های متفاوتی می دهد. در حالی که در گیربکس اتوماتیک با همان مجموعه از
دنده ها همه نسبت انتقال دور های متفاوت را می دهد . مجموعه دنده های
سیاره ای وسیله ای است که این کار ها را در گیربکس اتوماتیک مقدور می کند
. اکنون چگونگی کار مجموعه دنده های سیاره ای را خواهیم دید . 





دانلود فیلم در ادامه مطلب

دانلود فیلم در ادامه مطلب
کاربرد سنسور ها در خودرو های سواری
قبل از وارد شدن به بحث سنسور ها بهتر است که ارتباط آن ها با یکدیگر و قسمت های مختلف خودرو را بدانیم.در یک خودرو از سنسور های مختلفی مانند آنچه در شکل 1 نشان داده شده است استفاده شده و وجود سنسور ها امکان ایجادکنترل الکترونیکی روی قسمت های مختلف را میسر می سازد.شکل 1 به خوبی بیان کننده ای ارتباط است.

نشان دهنده ارتباط سنسور ها با یکدیگر
1. سنسور دمای هوای ورودی (منیفولد)
این سنسور روی بدنه دریچه گاز نصب شده و اطلاعات مربوط به دمای هوای ورودی منیفولد را به (Electronic Control Unit) ECU گزارش می دهد.

سنسور دمای هوای ورودی(منیفولد)
این سنسور از نوع NTC است،یعنی با افزایش دما مقاومت الکتریکی آن کاهش می یابد.

نمودار مقاومت PTC و NTC
این سنسور در زمان سوئیچ باز فعال است تا اطلاعات دمای هوای ورودی را به ECU گزارش دهد و ECU بر طبق آن تصمیم گیری کند.همچنین در زمان موتور روشن فعال است و پس از خاموش شدن موتور از کار می افتد.اطلاعات این سنسور برای محاسبه مقدار هوای مورد استفاده موتور به کار می رود.
نقش این سنسور از بعضی جهات مهم است زیرا در شرایط مختلف دمایی،وزن هوای موجود در یک حجم بخصوص ثابت نیست.مقدار هوای موجود در این حجم ثابت در دمای پایین،سنگین تر از زمانی است که هوا گرم باشد.اگر این سنسور درست کار نکند ECU دیگر قادر نخواهد بود میزان هوای ورودی را به درستی تعیین کند.گستره تغییرات این سنسور بین 200 تا 600 کیلو اهم است.

مدار الکتریکی سنسور دمای هوای ورودی
عملکرد خودرو هنگام خرابی این سنسور:
نبود این سنسور برای خودرو های کاربراتوری باعث می شود که این خودرو ها هیچگاه تنظیم نباشند.وقتی شما کاربراتور را تنظیم می کنید نا خود آگاه این تنظیم فقط برای همان ساعت معتبر خواهد بود.به محض تغییر ساعت و متعاقب آن گرم و سرد شدن هوا هنگام صبح خودرو از تنظیم خارج می شود.

قسمت های داخلی یک نمونه سنسور دما هوای ورودی
بنا بر این با توجه به عملکرد مهم این عنصر در خرابی آن ، معمولا خودرو در ساعات مختلف روز و یا ایام مختلف هفته حالات مختلفی از خود نشان می دهد که این مورد بیشتر برای خود راننده قابل حس است تا شخص تعمیر کننده خودرو،با توجه به سنسور دمای هوای ورودی این مورد در خودرو های انژکتوری وجود نخواهد داشت.
اگر این سنسور درست کار کند ECU دیگر قادر نخواهد بود که میزان هوای ورودی را به درستی تعیین کند و خودرو در جاده های مختلف با ارتفاع های مختلف بد کار می کند.برق ورودی این سنسور به دلیل تغییر مقاومت دو سر آن بر حسب دمای هوا متغییر بوده و هرچه گرمتر شود مقدار آن کمتر خواهد شد.
2. سنسور دمای آب رادیاتور (دمای موتور)
اصولا یکی از مزایای سیستم انژکتوری نسبت به کاربراتوری قابلیت مناسب آن در استارت های اولیه و روشن شدن راحت خودرو در هوای سرد است.این سنسور دارای ویژگی خاصی است که بر مبنای آن می تواند اطلاعات دمای آب رادیاتور را به ECU برساند.
این ویژگی که از آن با عنوان مقاومت متغییر با دما (Termistor) یاد می شود دارای این خاصیت است که میزان مقاومتی که سنسور ارائه می دهد با تغییر دمای بدنه آن افزایش یا کاهش می یابد.سنسور دما آب که با تغییر دما دچار کاهش مقاومت داخلی می شود اصطلاحا مقاومت NTC گفته می شود.این سنسور در خودرو روی سر سیلندر و در کنار ترموستات آب نصب شده است که با آب در حال گردش سیستم موتور،در تماس مستقیم است.هم زمان با گرم شدن آب ، مقدار مقاومت دیده شده روی پایه های این سنسور و متعاقب آن روی پایه های ECU کاهش می یابد پس مقاومت داخلی این سنسور به نوعی بیانگر دمای آب موتور می باشد.
شکی زیر نحوه قرار گرفتن این سنسور در خودرو را نشان می دهد.

نحوه قرار گیری سنسور دمای آب در خودرو (الف) شماتیک مدار(ب)نمایش واقعی
تذکر: وظیفه ساسات اتوماتیک سیستم انژکتوری به عهده استپ موتور و ECU است اما اطلاعات و دستور اولیه برای اجرای آن را سنسور دمای آب ارسال می کند.
نکته: معمولا داغ ترین قسمت موتور جایی است که آب پس از خنک کردن موتور قصد خروج از موتور را دارد که دقیقا محل ترموستات است.به همین دلیل در بیشتر خودرو ها ، سنسورهای دمای آب را در کنار ترموستات نصب می کنند.گستره تغییرات مقاومت این سنسور بین 100 اهم تا 4.5 کیلو اهم است.
عیب یابی سنسور دمای آب :
برای تست این سنسور می توان آن را گرم کرد و بررسی کرد که مقاومت دو سر خروجی آن کم می شود یا خیر. اگر مقاومت کاهش پیدا کرد مطمئن شوید که سنسور سالم است .گرمای زیادی لازم نیست،با برداشتن سنسور از روی خودرو ، باید به گرمای دست شما جواب بدهد. اگر حسگر آ ب رادیاتور روی اتومبیل نصب شده باشد ، تخلیه آب و در آوردن آن کار آسانی نیست. برای این کار بهتر است موتور را روشن کنید و عقربه نشان دهنده دمای آب را بررسی کنید.با گرم شدن موتور مقاومت باید پایین بیاید وگرنه حسگر باید تعویض شود.
در شکل زیر مدار این سنسور در خودرو نشان داده شده است.

مدار الکتریکی سنسور دمای آب
عملکرد خودرو هنگام خرابی این سنسور:
با توجه به عملکرد کلی این عنصر،در خرابی آن معمولا شاهد یکی از موارد زیر خواهیم بود:
- دود کردن خودرو به طور محسوس بخصوص زمان سرد بودن موتور و پس از گرم شدن.
- ساست نکردن خودرو یا بد روشن شدن آن در روز های سرد (این عیب می تواند ناشی از خرابی استپ موتور نیز باشد).
3. سنسور دمای آب کاربراتور
مقدار ارزش اهمی مقاومت(رزیستانس) در مقاومت گرمایی PTC با زیاد شدن گرما افزایش می یابد . در این صورت هنگامی که حرارت افزایش پیدا می کند مقاومت PTC شدت جریان کمتری را مصرف می کند. از این مزایا در گرم کننده های کاربراتور استفاده می شود. مقاومت PTC به عنوان یک رگولاتور گرمایی اتوماتیک عمل می کند شکل پایین نشان می دهد که چگونه می توان برای جلوگیری از یخ زدن در پایین ونتوری کاربراتور از یک PTC به عنوان سوئیچ گرمایی استفاده شود.مقدار مقاومت در PTC بستگی به مقدار گرمای کاربراتور دارد . این مقاومت تا این اندازه جریان را رد می کند که گرمای کاربراتور در یک حالت ثابت و بیشتر از درجه یخ زدگی باشد.هنگام سرد بودن،مقاومت کم بوده جریان نیرومندی از آن گذشته و آن را گرم می کند.چنانچه گرمای موتور به سطحی برسد که دیگر نیازی به گرمای مقاومت نباشد ، جریان عبوری از مقاومت به دلیل بالا رفتن گرمای آن به سطح بسیار پایینی می رسد.
عملکرد خودرو هنگام خرابی این سنسور :
هنگام خرابی این سنسور در هوای سرد امکان یخ زدگی کاربراتور وجود دارد . باید توجه شود که تبخیر بنزین نیز موجب برودت هوا خواهد شد و این خود به یخ زدن کاربراتور کمک می کند که وجود این سنسور را بیشتر ضروری می سازد.


مدار یک نمونه سنسور دمای آب کاربراتور

سنسور دمای آب کاربراتور
4. سنسور دمای بحرانی
این سنسور که کنار سر سیلندر ، سمت گیربکس نصب شده است در واقع نقش ایمنی و سوپاپ اطمینان را برای سر سیلندر بازی می کند. این سنسور با سنسور دمای آب رادیاتور از نظر الکتریکی موازی بسته شده است ؛ اما با آب رادیاتور در تماس نیست و در سر سیلندر قرار می گیرد.داخل این عنصر،دو پلیت وجود دارد که در حالت عادی باز هستند . با افزایش دمای موتور و متعاقب آن دمای سر سیلندر ، سنسور دمای آب به طور پیوسته جهت تنظیم سیستم انژکتور اطلاعات دما را به ECU ارسال می کند و در لحظه آستانه مربوطه فن را ابتدا ، در دور کند و با افزایش دما در دور تند به کار می اندازد .اما اگر به هر دلیلی سنسور کار عادی خود را انجام ندهد ، نتیجه آن در وهله اول افزایش سریع دما به دلیل عدم کارکرد فن و سوختن واشر سر سیلندر است.

سنسور دمای بحرانی
این سنسور برای ایجاد ایمنی بالاتر نصب می شود و همانطور که از اسم آن مشخص است در دمای 120 درجه (با تلرانس 2 درجه)دو صفحه آن مانند یک کلید به هم می چسپند.یک صفحه بدنه بوده و پلیت دیگر توسط سیم به سر سنسور دمای آب و از آنجا به ECU انژکتور متصل است.با بدنه شدن این سیم ، سنسور دمای آب از مدار خارج شده و ECU بلافاصله دور تند فن ها را راه اندازی کرده و چراغ STOP را در پشت نمایشگر داشبورد برای اخطار به راننده روشن می کند . اگر راننده در این شرایط اصرار به رانندگی کند واشر سر سیلندر و سپس سر سیلندر سوخته یا حد اقل تاب بر می دارد و ممکن است باعث چسپیدن رینگ و پیستون ها و مشکلات عدیده دیگر شود.
عملکرد خودرو هنگام خرابی این سنسور
- تا زمانی که سنسور دمای آب ، کار خود را درست انجام دهد( که تقریبا همیشه نیز همین طور است) سنسور 120 درجه بیکار بوده ، حتی در آوردن آن موجب اخلال در سیستم موتور نخواهد شد.
- در برخی موارد چسپیدن کنتاکت های داخلی آن باعث می شود تا فن بی دلیل در زمان سرد بودن موتور کار کرده و چراغ STOP نیز روشن بماند.
5. سنسور دمای اواپراتور
این سنسور دارای ویژگی خاصی است که بر مبنای آن می تواند دمای گاز داخل اواپراتور را به کنترل یونیت برساند.این ویژگی که از آن به عنوان مقاومت متغیر با دما یا ترمیستور یاد می شود دارای این خاصیت است که میزان مقاومتی که در دو سر پایه های آن دیده می شود با تغییر دمای بدنه آن افزایش یا کاهش می یابد.به سنسور دمای کولر که با دما دچار کاهش مقاومت داخلی می شود اصطلاحا سنسور NTC گفته می شود.
این سنسور داخل اواپراتور کولر نصب شده و با آن در تماس مستقیم است .همزمان با روشن کردن کولر و سرد شدن اواپراتور ، مقدار مقاومت مشاهده شده روی پایه های این سنسور و متعاقب آن روی پایه های ECU افزایش می یابد. پس ، مقاومت داخلی این سنسور به نوعی می تواند بیان کننده دمای محیط اواپراتور باشد. وظیفه این سنسور ، اعلام خبر به کنترل یونیت ECU برای جلوگیری از کار کردن کمپرسور هنگام یخ زدن شبکه های اواپراتور است.
عملکرد خودرو هنگام خرابی این سنسور
در صورت خرابی این سنسور ؛ کولر خودرو در حالی که دارای فشار گاز کافی بوده و نشتی نیز ندارد خنک کنندگی مناسبی نخواهد داشت.
6. سنسور دمای خارج خودرو
این سنسور ، داخل آیینه جانبی خودرو نصب می شود که از نوع مقاومت متغیر NTC است.این سنسور،دارای ویژگی خاصی است که بر مبنای آن می تواند اطلاعات دمای خارج را به ECU گزارش دهد.این ویژگی که از آن با عنوان ( مقاومت متغیر با دما) یاد می شود دارای این خاصیت است که ، میزان مقاومتی که سنسور ارائه می دهد با تغییر دمای بدنه آن افزایش یا کاهش می یابد . این سنسور که با افزایش دما دچار کاهش مقاومت داخلی می شود اصطلاحا مقاومت NTC نامیده می شود که در آیینه سمت شاگرد نصب شده است و با هوای در حال گذر در تماس مستقیم است.همزمان با گرم شدن هوا ، مقدار مقاومت مشاهده شده روی پایه های این سنسور و متعاقب آن روی پایه های ECU کاهش می یابد.
اطلاعات این سنسور به صورت یک پیام خبری توسط ECU تجزیه تحلیل و کد شده و از طریق پایه های ECU به پایه های صفحه نمایشگر پشت داشبورد ارسال می شود. آمپر با دریافت این دستور بدون آنکه آن را کد گشایی کند اطلاعات دمای هوا را به نمایشگر چند منظوره ارسال می کند . نمایشگر با دریافت این دستور آن را کد گشایی کرده و مسئولیت اجرای دستور را بر عهده می گیرد که در این حالت نمایشگر دمای خارج از خودرو را نمایش می دهد.

سنسور دما
عملکرد خودرو هنگام خرابی این سنسور
در صورات خرابی این سنسور دمای خارج اشتباه گذارش می شود که در عملکرد کلی خودرو تاثیری نمی گذارد.
7. سنسور دمای داخل خودرو
سنسور دمای داخل خودرو در مکانی در داخل خودرو معمولا نزدیک داشبورد نصب می شود.یک موتور کوچک وظیفه دارد تا هوای داخل اتاق را مکیده و برای حس کردن دمای آن ، هوا را با این سنسور ( که شبیه یک عدس کوچک است)برساند.این سنسور مقاومت متغیر از نوع NTC دارد که مقدار مقاومت آن با تغیر دما بین 14 الی 15 کیلو اهم تغییر می کند.اطلاعات این سنسور به یونیت تهویه می رسد که یونیت تهویه با استفاده از این اطلاعات تصمیم می گیرد ، ضمن راه اندازی و یا خاموش کردن کولر با تغییر زاویه دریچه عبور هوا به سمت اواپراتور کولر و یا رادیاتور بخاری ، مقدار دما را طبق آنچه راننده وارد کرده تنظیم کند.

نمای داخلی سنسور دما
عملکرد خودرو هنگام خرابی این سنسور
در صورت خرابی این سنسور ، دمای دمای داخل اشتباه گذارش شده که در راندن پذیری خودرو تاثیری ندارد.
مرجع : خراسانی ، امیر مهیار-رضایی ، مسعود-سنسور ها در خوردو های سواری